Bir grafik tasarımcı olarak müşterilerimin en çok sorduğu soruların cevaplarını burada yazıyorum. 9 yıl ve 100′lerce logodan sonra tasarımcı ve müşteriler arasındaki en çok ilgi çeken konular hakkında epey bilgi ve fikir sahibi oldum.
Bir logo tasarımının fiyatı ne kadardır?
En çok karşılaştığım ve yine cevap vermesi en zor olan soru bu. Çünkü logo tasarımda her iş aynı nitelikte değil. Ayrıca konu ve ihtiyaca göre çok değişken oranlarda mesai harcanması gerekiyor.
Bu soruyu cevaplarken analoji yapmayı severim. Büyük bir otomobil galerisine gidip "araba fiyatı kaç lira?" sorusuna direkt cevap vermek ne kadar zorsa, bu soruya da hemen cevap vermek o kadar zor. Cevabı etkileyebilecek çok fazla başka faktörler var. Kaç kişilik bir araba? Daha çok şehir içinde mi kullanacaksınız, şehir dışında mı? Yoksa haftada bir pikniğe mi gideceksiniz? Hız sever misiniz, yoksa sol şeritte arkadan gelenleri çıldırtanlardan mısınız? Neyse lafı fazla uzatmayayım. Logo tasarımında da aynen böyle. Kimisi mahalle arasındaki küçük tek mağazalık marketine logo yaptırıyor, kimisi onlarca şubesi bulunan teknik servis zincirlerine. Kimi firmaların hedef kitleleri sadece doktorlardan oluşuyor. Kiminin 10 yaşındaki çocuktan, 70 yaşındaki amcaya kadar herkese ürünleri var. Uygun pazarlama ve iletişim teknikleri gözetilerek, uygun logonun tasarlanmasını gerektiriyor. Bu da firmaya, hedef kitleye, ürüne göre değişik değişik efor sarf edilmesini gerektiriyor. Bu da fiyatı etkiliyor.
Fikir işin özünü yakalamaktır. Müşterinin işindeki en önemli noktalar nelerdir? Pazar durumu nedir? Demografik ve psiografik yapı nedir? Rakipler neler yapmaktadır? Sizin rekabet stratejiniz nedir? Logonuz pazarlamada önünüzü açacak çok önemli bir işleve sahiptir; "Olması gerektiği gibi görünmek"
Yapacağım araştırmalarla sektörünüzde hangi rengin iş yaptığını anlamalıyım. Sizden ne kadar çok bilgi alabilirsem daha zekice tasarlanmış logolar ortaya çıkacaktır. Bu soruların sonu yoktur. İş yapan logoyu tasarlayabilmek için araştırma yapmak çok önemlidir. Bu bilgileri almak amacıyla sitemde sipariş formunu kullanıyorum. Bilgilere göre ihtiyacınızı karşılayacak fiyat teklifi sunuyorum.
Piyasada fiyatlar 100 TL ile 5000 TL arasında değişiyor. Fark eden şey nedir?
Olayı kendi açımdan değerlendirebilirim. Eğer Levent, Maslak taraflarında lüks bir ofiste bu işi yapıyor olsaydım ben de daha yüksek rakamlar isterdim. Sonuçta tüm maliyetleri fiyatlara yansıtmak gereklidir. Ama yüksek fiyatlara rağmen yine de aynı kalitede iş çıkartırdım. Belki de stresten dolayı buradaki performansımı da gösteremezdim. Burada doğa içerisinde, hem keyifle çalışıyorum, hem de size daha az maliyet fatura ediyorum.
100 TL konusuna gelince: Sonuçta yaptığımız işten hayatımızı kazanmalıyız. Eğer ben bu fiyata çalışıyor olsaydım hayat standartlarımı korumak için ayda 10larca iş almam gerekirdi. Logo başına harcayacağım zaman yarım saati geçmezdi. Yarım saatte seri üretim logolar hazırlayabilmek için herhalde bol bol klipart, cd ile 1000lercesi satılan hazır logolar ve kopya çekmek gerekirdi diye düşünüyorum. Ben aldığım her projeye yeteri kadar zaman ayırabilmek için aylık proje sayısını 10u geçmeyecek şekilde sınırlandırıyorum. Sadece logo tasarımı yapıyorum ve başka işlerle konsantrasyonumu bozmuyorum.
Ayrıca tasarımcının mesleki becerisi, tecrübesi, yaratıcılığı ve hayat standartları da tabi ki fiyatı etkiler.
Fatura kesiyor musunuz? Faturalı çalışan tek logo tasarımcısı olduğunu iddia eden rakipleriniz var.
Bu soru birkaç sefer yöneltilince burada cevap vermek zorunda kaldım. Orada neye dayanılarak böyle bir iddiada bulunuluyor bilemiyorum. Tabii fatura kesiyorum. Sonuçta firmalara çalışıyoruz. Nasıl faturasız çalışılabilir?
Logo tasarım süreci nasıl işler?
Yukarıda bahsettiğim bilgi akışı ve araştırmaları yaptıktan sonra;
Beyin fırtınası
Nasıl bir logo sizin için en iyisidir? Güçlü mü görünmeniz gerekiyor, güzel mi? Sade ve anlaşılır mı olmalısınız, komplike ve gizemli mi? Size pazarlama anlamında destek verecek fikir bu aşamada oluşuyor.
Ön taslak
Evet, yukarıdaki tüm bilgileri cebe koyduktan sonra artık oturup bir şeyler karalayabiliriz. Yeteri kadar kağıt ve kara kalemi elime aldıktan sonra gelişen fikri ifade edebilecek çizgiler çizmeye başlarım. Çok sayıda şekil çizerim. Yavaş yavaş işin ruhuna uygun şekiller belirmeye başlar.Yapılan bir yığın karalamadan sonra bilgisayarın karşısına geçerek vektörel çizim programıyla taslakları geometrik düzeltmeler yaparak tekrar çizerim. Bu çizimlerden uygun bulduklarımı bilgisayarınızda görüntüleyebileceğiniz bir formatta e-mail ile size gönderirim.
Ham sayılabilecek bu çizimler üzerinde sizinle görüş alış verinde bulunuruz. Fikirleri tartışırız. Taslaklardan ön plana çıkan tasarıma birlikte karar veririz.
Revize ve Modifiye
Ön plana çıkan taslakları hatalardan arındırıp grafik tekniklerine uygun şekilde revize ederim. Espas araları ayarlama, negatif alan düzenleme, çizgi azaltma… Temiz ve etkileyici bir görünüm yakalamak için çizimlerin her bir noktasını dikkate alarak rafine eder ve yine e-posta ile size sunarım.
Artık sona yaklaşıyoruz. Görüşmelerimiz sonunda gerekirse bu aşamalardan tekrar geçerek nihai tasarıma ulaşırız.
Sonlandırma
Logo seçildikten sonra teknik hazırlık aşaması başlar. Seçilen logonun renk kodları oluşturulur, matbaada ve multimedya ortamlarına uygun formatlara çevrilir ve ftp ile size ulaştırılır.
İyi bir logo hangi özellikleri taşımalıdır?
Ayırt edilebilirlik: Sektörünüzde ve sektör dışında güçlü bir şekilde farklı ve seçilebilir olmalıdır. Özgün tasarım firmanızla özdeşleşmeli, farklı firmalarla benzeşim sağlamamalıdır. Çekicilik ve etkileyicilik: Bakışları yakalayan ve tutan niteliklere sahip olmalıdır. Günümüzün iletişim kirliliğinde yarım saniye daha fazla ilgi çekmek büyük fark yaratır. Okunabilirlik ve anlaşılabilirlik: Her logo bir mesajdır, sizin mesajınızdır. Bu mesajı vermekte güçlük çeken bir logonun size faydadan çok zararı vardır. Başlangıçta birlikte kararlaştırdığımız önemli mesaj logoda bariz bir şekilde algılanmalıdır. İşlevsellik: Logo bir sanat eseri yada görsel zevk veren bir şekil değildir. Reklama ve pazarlamaya harcayacağınız tonlarca paradan geriye kalan tek şey marka değeri artmış logonuzdur. Pazarlama harcamalarınız logonuzda vücut bulacak, harcadığınız paraların karşılığı değeri ve bilinirliği artmış olan logonuz olacaktır.
İlk taslakları göndermeniz ne kadar sürer? Tasarım ne zaman sonuçlanır?
Yukarıdakileri okuduğunuzu umarak cevap veriyorum. Araştırma süresine bağlı olarak 1-2 hafta. Her revizyon turunda bu süre biraz daha kısalır. Ortala 3 revizyon turu olduğunu tecrübelerimden biliyorum. Genelde bir logonun bitmesi 1 ile 2 ay süre almaktadır. Sonuçta bu süreyi kısaltmak ve uzatmak biraz da sizin elinizdedir.
Tam olarak ne istediğimi biliyorum ama Photoshop kullanamıyorum. Benim için çizebilir misiniz?
Neden olmasın. Sipariş formumuzu doldurun ve size fiyat teklifimi sunayım.
xxxxxxx.com sitesinde şu kadara logo yapıyorlar. Siz de biraz indirim yapabilir misiniz?
Onlarla rekabet etmek üzere burada değilim. Logo tasarımında doğru sonuca ulaşmak bilimsel çalışma metoduyla mümkündür. Hazır klipartlardan 3 – 5 – 10 örnek yaparak değil. Benim çalışma şeklimde örnek sınırlaması yoktur. Özgün ve size özel oluşturulmuş fikirlerle kademe kademe çalışarak en iyi sonuca ulaşma yaklaşımı vardır.
Bu logo bizim mobilya ürettiğimizi göstermiyor?
Umarım bana logo olarak bir sandalye çizmemi önermiyorsunuzdur. Logo sizin ürününüzden çok sizi eşsiz yapan kavramı ortaya koyar. O kavramı beraberce bulup markalaşma yolundaki ilk adımı atıyoruz.
Referanslarınız gerçek firmalar mıdır?
Evet. Hepsinin iletişim bilgisi mevcuttur ve dilediğinizle sizi irtibata geçirebilirim.
İyi görünen ama biraz ucuza mal olacak bir logo istiyorum
Evet, siz ve dünyadaki diğer herkes bunu istiyor.
Katalog broşür tasarımı, web tasarımı da yapabilir misiniz? Sadece logo tasarımı mı yapıyorsunuz?
Yapabilir miyim? Evet yapabilirim ve çok sayıda da yaptım. Halen yapıyor muyum? Hayır. Artık sadece logo tasarımına odaklandım. Daha iyi işler için odaklanmak en iyisidir.